Abstract Prostaatcarcinoom, dr. R.
Somford, uroloog CWZ 7 Oktober 2015
De diagnostiek
en therapie van prostaatcarcinoom is een groeimarkt. Inleider is 2 jaar geleden
gepromoveerd op MRI onderzoek en prostaatca. Bnnen Santeonverband is er een
samenwerkingvoor onderzoek. Bij mannen is het met longca de meest voorkomende
vorm van carcinoom.
Incidentie:
|
Borstca
|
14291
|
† 2097
|
|
Longca
|
11870
|
† 10322
|
|
Prostaatca
|
11158
|
† 2566
|
De mortaliteit
is dus niet zo hoog, maar het kan wel een lijdensweg zijn met botmetastasen.
Diagnose: PSA is geen tumormarker: het maakt geen
onderscheid tussen insignificant en significant ca en is niet opgenomen in de
richtlijnen als screenmiddel. De kinetiek geeft echter wel een betere
screening. In de vervolgdiagnostiek: biopten, MRI: isbelastend, duur en niet
zonder risico.
Op populatieniveau reduceert opeenvolgende PSA screening wel een
reductie in mortaliteit > 20%. De richtlijn is dan eerst biopten, daarna pas
MRI. Meerdere kleine biopten geven een grotere trefkans, maar kunnen toch nog
een groot carcinoom missen. MRI gerichte biopten geven bij 62% afwijkingen en
minder misclassificatie van de Gleasonscore. Met MR-TRUS fusie, waarb ij
MRI-beelden worden geplakt in een echo kan nog verdere verbetering worden
bereikt. Biopsie kan onder locaal anaesthesie transrectaal Er is dan echter een
grotere kans op infectie met prostatitis en zelfs sepsis. Perineaal prikken
heeft daarom de voorkeur, maar dit kan niet onder locale verdoving. een op MRI
zichtbare tumor is meestal aggressief.
Behandeling:
actieve surveillance, Radicale prostatectomie, Externe radiotherapie,
Castratie.
Tot het
75e jaar is prostatectomie een optie;
> 75e jaar overleg arts-patiënt. Vaker bestralen, nooit radicale protatectomie.
Robot gestuurde radicale prostatectomie:
oncologisch gelijkwaardig, korte opname, minder bloedverlies, sneller herstel
van continentie en potentie. Cryochirurgie
alleen bij locaal recidief.
Bij 33% gemetastaseerd
ca : Hormonale Therapie kan
chronische hoofdpijn geven. Is begonnen na Orchidectomie in 1941. Radicale prostatectomie → 70%
genezing. 1996 Mitoxantron→ betere Quality of life. Antiandrogenen
(flutamide) en LHRH antagonisten kunnen een betere overleving geven.
Bij
castratieresistent ca: aberateron en prednison combineren met cytostaticum
docetaxel of cabazitaxel. Bij botmeta's Radium 223 locaal. Enzalutamide kan
uitstel van chemotherapie geven. Met al deze middelen kan overleving met 4
maanden worden bereikt. Docetaxel kan
bij gemetastaseerd ca. een overlevingswinst van 17-22 mnd. geven. Complicaties
van de therapie zijn osteoporose en metabole afwijkingen.
In het CWZ
worden > 150 radicale prostatectomien per jaar (8% van NL) uitgevoerd.
Behandeling en onderzoek worden verricht in Santeon verband.