Nijmegen, 28/03/2013

Geachte collegae,

Hierbij nodigen wij  u uit voor de maandelijkse bijeenkomst op

                          Woensdag 3 April om 16. 30 uur

Hostellerie Rozenhof, Nijmeegsebaan 114, tel. 3230359

Onderwerp:  16u30 borrel vooraf                                                                                   

17.00 uur "Het verlenen van zorg onder bijzondere omstandigheden ".

 Spreker: C. Bakker, regionaal OTO-Zirop Coördinator

Als u mee wilt eten, zijn er de volgende suggesties (keuze uit de kaart is ook mogelijk). Alle prijzen € 19,50:

1. Vlees: Kalfsoester,Bospaddestoelen, ratatouille, cognac-pepersaus

2. Vis: Vispannetje; diverse vissoorten en gamba's gestoofd in spinazie-roomsaus

3.Vegetarisch: Ravioli met bospaddestoelen ,Balsamicistroop, verse groenten van de dag

*Ivm. reservering van zitplaatsen gaarne een berichtje of u komt en of u deelneemt aan de maaltijd (vis/vlees/vegetarisch) na afloop.

Met vriendelijke groet, namens het bestuur

Roy Go 

Abstract
Het collegie van Meystere van Chirurgijne ende Barbiere en de chirurgijns- kamer te Nijmegen. 

Dr. J.A.N. van der Spek

6/3/2013.

 Het castellum van de Romeinen wordt 300 na Chr. door de Franken bezet, waarna het Christendom met hulp van de bisschop van Keulen Kunibert wordt verspreid en in 625 een kerk wordt gebouwd, vernoemd naar de Heilige Stephanus. in de 12e eeuw wordt de Commanderie van St Jan gebouwd. In 1249 werpt Otto II (1215-1271), graaf van Gelre een wal rond het fort op. Omdat de Stevens kerk hierbij in de weg stond, werd deze afgebroken en in overleg met Conradus, aartsbisschop van Keulen (1198-1201) op de huidige plaats herbouwd. De kerk werd door Albertus Magnus ,wijbisschop van Keulen in 1280 ingewijd. In de 14e-15e eeuw vestigde zich de handel op en rond de Hundisberg. Op het plein voor de vleeshal en de ook in de 2e helft van de 14e eeuw gebouwde Laeckenhal werd een groentemarkt gehouden. De Laeckenhal was 50 meter lang en de ruimte beneden werd verhuurd aan kooplieden. Daarboven was de hal, waar stoffen werden geverfd. De blauwe verf hiervoor was niet afwasbaar en de werklieden dronken hun bier in Café de Blauwe Hand. In de hal werden oa. Jacoba van Beieren (1401-1436) gravin van Holland-Henegouwen en Arnold van Egmond, hertog van Gelre ont-vangen. De Lakenhal werd echter bouwvallig en werd op de begane grond afgesloten en ondersteund met mu-ren. In 1551 werden aan de voorzijde 2 gothische bogen gebouwd en achter 1 boog als toegang tot de kerk. Daarna werden boven op de hal nog 2 verdiepingen gebouwd en in 1607 een torentje met een wenteltrap met een leuning gehouwen uit een 7 meter hoge boomstam. De ruimte op de 1e verdieping werd in 1613 toegewe-zen aan de chirurgijns. In 1382 start het archief van Nijmegen, waarin te lezen is dat vanaf dat moment zich chi-rurgijnen vestigden, waarvan de kwaliteit nogal wisselde. Daarom werd in 1611 een examen ingesteld, af te leggen bij een stadsgeneesheer o.a. moest de candidaat aantonen dat hij in een schedel met een trepanatie-boor boorgaten kon maken. Ook was er een skelet te zien, door Emanuel de Mandeville in Leiden geprepareerd uit een dood lichaam. In 1655 werd de Latijnse school verheven tot Illustere school en in 1656 ont-stond de universiteit. Aan de universteit konden chirurgijns promoveren tot arts. Colleges werden in de Commanderie van St. Jan gegeven oa. door de stadsarts Emanuel de Mandeville. Het anatomisch onderwijs werd gegeven in de chirurgijnskamer op vreemdelingen. die in het gasthuis overleden. De kamer werd verlicht door een kroon-luchter, waarin een gat werd gemaakt voor de beluchting. De orde werd gehandhaafd met boetes. Zo werd het trekken van een mes tijdens een vergadering beboet met 12 Carolusguldens; een ander werd voor het tegen de grond werken van een bestuurslid geschorst en moest zijn scheerbekken inleveren, waardoor hij brodeloos werd. (chirurgijns verdienden hun brood door als barbier te knippen en te scheren De jaarvergadering vond plaats op de ver-jaardag van Cosmas en Damianus beschermheiligen van het gilde. De examens voor chirurgijns wer-den van 1611 - 1798 afgenomen. ). Bij de examenuitslag moest de geslaagde een diner geven met wijn. In 1635-36 was er een pestepidemie, die door slechts één chirurgijn werd overleefd. Uit Den Haag kwam toen een chirurgijn Hendrik Schadborne, die toch nog examen moest afleggen. Hij kocht een huis op de Grote Markt en later ook nog een huis voor zijn broer, die zich hier als onderwijzer vestigde. Na het examen mochten de chirurgijns alleen een amputatie of een trepanatie verrichten onder toezicht van de stadsarts. Hendrik schond deze regel regelmatig en werd daarvoor ook be-boet. Bij Filips van Nassau, de zoon van een bastaard van Wil-lem van Oranje, bewoner van het kas-teel Wijchen, stelde hij na een val van diens paard de diagnose intracra-nieel hematoom. Deze diag-nose werd bevestigd na de 27e trepanatie, toen het bloed uit het boorgat spoot. Filips schreef hier-voor een getuigschrift. Uit de discussie bleek nog dat de vaak genoemde vogelsnavel, die door geneeskundigen bij een pestepidemie zou worden gedragen om besmetting te voorkomen, niet hiervoor werd gebruikt, maar alleen toepassing vond als carnavals masker in Venetië. Roy Go, notulist.