Van li.naar re.: de collegae van Baarle, Otto en Walder
De voorzitter aan het woord
Van de Calseyde en van Schaik
Vandaag waren wij met 14 oud stafleden weer bijeen op onze maandelijkse vergadering waarbij onze voorzitter collega Roy Go een boeiend verhaal hield over chinezen in Indonesie, vanaf de middeleeuwen tot heden.
Ook mochten wij ons jongste lid, Jan van Schaik, gynaecoloog in ruste sedert 1 juli jl. verwelkomen, en zoals te zien is op de onderste foto werd het glas geheven !!.
Vandaag waren wij met 14 oud stafleden weer bijeen op onze maandelijkse vergadering waarbij onze voorzitter collega Roy Go een boeiend verhaal hield over chinezen in Indonesie, vanaf de middeleeuwen tot heden.
Ook mochten wij ons jongste lid, Jan van Schaik, gynaecoloog in ruste sedert 1 juli jl. verwelkomen, en zoals te zien is op de onderste foto werd het glas geheven !!.
Chinezen emigreerden naar Indië in drie golven:
1e golf na de ontdekkingstochten van admiraal Zheng He in 1430 in de Mingdynastie, die beschikte over een sterke vloot met enorme schepen (4-5x zo groot als die van Columbus) en goede kaarten. Hij kwam langs Arabië tot aan de westkust van Afrika.
2e golf in de 17e eeuw tot 1690, nadat de Nederlanders in China handelsposten kregen en werkkrachten in Indië wilden invoeren voor de plantages. In 1740 vond de GG Valckenier dat er veel te veel chinezen in West Java waren, hij wilde hen verschepen naar Ceylon, maar dit stuitte op verzet, waarop 5-10 duizend chinezen in Batavia werden vermoord. Valckenier werd door zijn opvolger Van Imhof gevangen gezet en stierf daar in 1751.
In de 19e eeuw bleven Chinezen in groepjes emigreren, omdat de bevolking leed onder de twee opiumoorlogen (1839-1842 en 1856-1860), waarna China enorme boetes, land en veel havens aan Engeland, Frankrijk, Duitsland, de VS en Rusland moest afstaan. Ook werd China getroffen door de Taiping revolutie.
3e golf begin 20e eeuw toen na het einde van de Qin dynastie in 1912 krijgsheren China teisterden.
Mijn 1e voorvader in Indië arriveerde daar rond begin 1800 en kwam evenals vele van zijn lotgenoten uit de arme weinig vruchtbare provincie Fukien.
De Chinees in Indië werd geslingerd tussen drie culturen:
1. de Chinese (religie mengsel van boeddhisme, confucianisme en taoïsme) met Chinese tem-pels, goden, feestdagen (17 per jaar) en voorouderverering.
2. de Javaanse (taal maleis, maatregelen tegen kwade demonen)
3. de Nederlandse: scholen (chinese, hollands-chinese en Nederlandse), staatsburgerschap (Nederlands onderdaan) en het Nederlandse bestuur. Hierbij werden de chinezen gediscrimineerd (aparte woonwijken, in de 19e eeuw haarstaart en avondlampion verplicht, tot in de 20e eeuw nog reispas en verblijfsvergunning noodzakelijk); contact met Nederlandse overheid via een officierensysteem; aparte chinese organisatie voor huwelijken en begrafenissen (de Kong Koan 1787-1958, waarvan het recent ontdekte archief nu in Leiden ligt).
In de 2e wereldoorlog dook mijn vader onder in een bergplaatsje in Midden Java. Op 17 augustus 1945, 2 dagen na de capitulatie van Japan, riepen Sukarno en Hatta de onafhankelijkheid van Indonesië uit. In 1946 sloten GG Van Mook en Sjahrir het verdrag van Lingadjati, waarbij Java, Sumatra en Madura als Indonesia werden erkend onder staatshoofdschap van de koning van Nederland. Dit verdrag vond echter in Nederland en Indonesië tenslotte geen erkenning. Op 19 december 1948 veroverde generaal Spoor Jogjakarta, maar onder druk van de Verenigde Naties, moest Spoor een half jaar later Jogja weer aan Sukarno afstaan.
23 augustus 1949 Ronde Tafel Conferentie en de souvereiniteitsoverdracht.
De Chinezen kregen in 1950 keuze tussen 3 nationaliteiten . Diegenen die voor de chinese kozen en in Indonesië bleven, werden echter statenloos. In 1959 sloot Sukarno de chinese winkels op het platteland. In 1965 werd Sukarno door een revolutie van luitenant kolonels afgezet, 10.000 chinezen werden onder beschuldiging van een communistische samenzwering vermoord, huizen en bezittingen werden geplunderd, vrouwen verkracht. Suharto verbood in 1966-1967 het chinese schrift, de feesten, en de namen onder het mom van assimilatie. Voortdurend waren er anti-chinese rellen (1995, 96, 97 en 98, ondanks herstel van de diplo-matieke betrekkingen met China in 1990, maar vooral nadat in 1995 de economische domi-nantie van de chinezen belicht werd: slechts 3% van de bevolking, maar 70% van de economie werd door chinezen beheerd, 11 van de 15 grootste firma’s waren in chinese handen. In 1998 viel Suharto; Habibie en Megawati corrigeerden de anti-chinese haat.
In 2006 kon de pers berichten: “zo goed is het voor de chinezen nooit geweest. Toch zijn voor chinezen nog toestemmingen nodig voor export en studie aan universiteiten. Chinezen mogen geen militair, politieagent, hoogleraar, afdelingshoofd of directeur van hun bedrijf zijn.
Dr. I. H. Go, 3 september 2008
Uitnodiging voor bijeenkomst 3 september 2008
Vereniging Oud Medische Stafleden CWZ
Nijmegen, 28-08-2008
Geachte collegae,
Hiermede nodig ik u uit voor de zomerborrel van onze vereniging op
Woensdag 3 september Om 17. 00 uur
Hostellerie Rozenhof, Nijmeegsebaan 14, tel. 3230359
I. H. Go: Chinezen in Nederlands Indië, de “Joden” in het Oosten.
Ivm. reservering gaarne een berichtje of u komt en of u deelneemt aan de maaltijd (vis/vlees) na afloop.
Met vriendelijke groet,
Roy Go
