Vereniging Oud Medische Stafleden CWZ

Abstract  

Niertransplantatie zo vroeg mogelijk ? 

door dr. C.G. ter Meulen, nefroloog CWZ. 2/11/2016

Recent waren er alarmerende berichten  in de pers: Vijf Gelderse ziekenhuizen w,o, het CWZ boden bijna geen  patiënten  aan voor een vroege niertransplantatie (voor start van dialyse). Inderdaad was er in 2014 maar 1 patiënt uit het CWZ vroeg  getransplanteerd. Wat niet vermeld werd in de pers, was dat 40% van de levende donortransplantaties van patienten uit het CWZ in de laatste 5 jaar een  vroege transplantatie was. Dus bij 40% van de patienten bij wie een nier van een levende donor beschikbaar was, vond de transplantatie plaats zonder een voorafgaande periode met dialyse. 

Algemeen wordt aangehouden, dat nierfunctievervanging noodzakelijk is bij een Glomerulaire Filtratiesnelheid van 6-15 ml. /minuut. Het uremisch syndroom waarvan dan sprake is, kenmerkt zich door algemene malaise, moeheid, jeuk, anemie.

Mogelijkheden van nierfunctievervanging zijn:                                                                                                                             -  Dialyse thuis: Peritoneale  of hemodialyse.                                                                                                                      -  Hemodialyse in centrum: overdag of 's nachts.                                                                                                             -  Geen dialyse: palliatief beleid.                                                                                                                                            - Niertransplantatie.

Waarom heeft transplantatie de voorkeur?                                                                                                                    1. Overlevingsduur van Patiënt is veel langer, mits de patiënt de eerste 3 maanden goed doorkomt.  De huidige immunosuppressiva zorgen ervoor, dat dit steeds vaker het geval is.                                      2. Vooral bij niertransplantatie van levende donoren is de prognose veel beter (> 15 jaar). Van postmortale donoren is van de niertranplantaten na 7jaar 50% niet meer functionerend. Vooral na 2000 zijn veel meer nieren van levende donoren, dan van postmortalen getransplanteerd. Hierbij wordt niet alleen gebruik gemaakt van partnernieren, maar ook van cross-over donatie en zelfs dominotransplantatie tussen 3 paren. Bij transplantatie is HLA-typering, maar vooral de kruisproef van bloedgroepen belangrijk. De screening van levende donoren gebeurt natuurlijk zeer stringent.                                In Nederland is er per centrum een zeer grote variatie in aantallen levende donoren. Analyse van de oorzaken hiervan is belangrijk.

Gezien het bovenstaande is werving van levende donornieren zeer belangrijk. Werving van nieren van overleden donoren kan gedurende een beperkt aantal jaren voor de patiënten soelaas bieden,maar stuit bij velen op ethische bezwaren. Een leeftijdsgrens voor patiënt en donor moet individueel worden beoordeeld.