Oorlogschirurgie in Afghanistan

dr. E. Tan dd 2 februari 20111

In Nederland bestaat het Instituut samenwerking Defensie en Relatie Ziekenhuizen (IDR) tussen de Militaire Gezondheids-dienst en 12 grote ziekenhuizen op het gebied van de Chirurgie . Hieraan zijn oa. het UMC St. Radboud en het Rijnstate ziekenhuis aangesloten. De samenwerking houdt in, dat militaire chirurgen in vredestijd boven de formatie in het ziekenhuis werken, waar tegenover staat, dat het ziekenhuis 2 chirurgen wederkerig beschikbaar stelt, die door de MGD kunnen worden opgeroepen.
Hoe werd Nederland bij Afghanistan betrokken? Bij de aanslag op de Twin Towers bleek Al Qaida betrokken, waarvan de leiding in Afghanistan bleek te zitten en de Taliban daar nauw bij betrokken bleek te zijn. Op mandaat van de Veiligheidsraad is toen een veiligheidsmacht in Afghanistan ingezet. De provincie Uruzgan is + zo groot als Nederland. De spreker is 2x in Uruzgan (Camp Holland) en 1x in het grotere ziekenhuis in Kandahar ingezet. Camp Holland is na het vertrek van de Nederlanders omgebouwd in een groter kamp , waar van meerdere nationaliteiten 2000 man gehuisvest zijn (Multinational Base Tarin Kowt). De slaapruimten en het ziekenhuis zijn gepantserd tegen raketaanvallen. De hospitaalcompagnie bestond uit 43 personeelsleden, waarvan 1 chirurg, een anesthesioloog, 2 algemene militaire artsen, een tandarts, een fysio-therapeut en 5 algemene militaire verpleegkundigen. 1 km verderop waren nog 2 chirurgen en 1 orthpeed beschikbaar. Het patiëntenaanbod was gevarieerd: 20% waren kinderen. In Kandahar waren 22000 militairen, destijds Canadezen. De gewonden konden vanuit Camp Holland na stabilisatie bij langere noodzakelijke opname naar Kandahar worden overge-plaatst. Met behulp van een database konden de Amerikanen de gewonden volgen, zodat de chirurg ook feed back kreeg over de door hem behandelde patiënten. Zo bleek, dat gewonde militairen in het veld meestal overleden aan bloedingen, zodat een speciale verbloedingskit (oa. tourniquets) bij de missies werd meegenomen. In Uruzgan zag hij 1646 polipatiënten, 107 op de SEH, 160 operatieve ingrepen. 17 patiënten overleden. Met deze database konden soms ook betrokkenen bij eerdere terroristische aanslagen worden opgespoord.
De ingrepen : thoracotomiën, fractuurbehandeling, vaatwand reconstructies, craniotomiën, (waarvoor nog een nascholng noodzakelijk was) oogoperaties, soms ook gynaecologische operaties en tumorchirurgie bij kinderen.
De accommodatie was goed met menukeuzes en versfruit.
Aan de hand van twee films werd een goede indruk gegeven van het leven in het kamp en van de chirurgische ingrepen.
Na deze indrukwekkende demonstratie van oorlogschirurgie was er gelegenheid tot levendi-ge discussie.
Notulist I.H. Go