Rituele besnijdenis, godsdienstvrijheid of kindermishandeling?

voordracht: W. van Erp.

Inleiding: Besnijdenis bij kinderen van het vrouwelijke geslacht is in Nederland bij wet verboden. Een verbod op circumcisie bij mannelijke kinderen werd door minister Donner niet opportuun geacht. Medische voordelen worden vaak als argument pro circumcisie aangevoerd. Toch is nu wel bewezen, dat bij eenvoudige goede hygiëne alle aan circumcisie toegeschreven medische voordelen (profylaxe van penis- en bij de partner cervixcarcinoom, vermindering van urineweginfecties en balanitis), afwezig zijn (behalve mogelijk een verminderde gevoeligheid voor besmetting met AIDS). Hier komt nog bij, dat het percentage medische complicaties van circumcisie in de VS wordt geschat op 2-10%. Weliswaar zijn dit overwegend lichte complicaties als een matige nabloeding, licht lymfoedeem, enige littekenvorming, maar er zijn ook ernstige complicaties als heftige nabloeding met hersenletsel en zelfs dodelijke afloop, ernstige infecties met sepsis, fistelvorming en necrose van penis en zelfs scrotum en ernstige misvorming van de penis beschreven.
Er werd een filmpje van een besnijdenisritueel bij Joden getoond. Bij Joden wordt oa. als argument voor besnijdenis genoemd, dat Adam geen preputium zou hebben gehad en dat de man pas een preputium kreeg na de zondeval.
De inleider meldt, dat in Nederland besnijdenisklinieken (oa. in het CWZ) zijn geopend, waar op Zaterdag besnijdenissen worden uitgevoerd.
Hij is van mening, dat Nederlandse artsen medewerking aan een besnijdenis behoren te weigeren. Op de website van Medisch Contact* was over deze stelling te stemmen.

Discussie **:
Prick wijst op de noodzaak in de discussie emoties zoveel mogelijk te vermijden en vooral rationeel te blijven denken.
Van de Calseijde stelt, dat elke arts in Nederland zijn medisch handelen moet toetsen op basis van evidence based medicine en vraagt zich af of op grond van bovenstaande gegevens uit de literatuur de arts niet vrijwel verplicht is, medewerking aan een besnijdenis te weigeren.
Van Baarle meldt, dat in veel culturen het standpunt wordt gehuldigd, dat er na de geboorte iets moet gebeuren om het kind tot volwaardig lid van de gemeenschap te maken (bij veel religies is dit de besnijdenis). Zo dient bij de Ashanti in Ghana een jongen, voor zijn 9e jaar na een mannelijkheidsritueel een naam te verkrijgen. Heeft hij na deze leeftijd nog geen naam, dan is hij geen mens, maar een dier, dat bijvoorbeeld bij overlijden niet begraven kan worden. Bij een gemeenschap, die besnijdenis eist, zal niet uitvoeren van deze rite vergelijkbaar volledig onacceptabel zijn.
Go sluit de discussie af met een overzicht hiervan en wijst er nog op, dat veel Nederlandse artsen toch hun medewerking aan de procedure verlenen, omdat zij stellen, dat de besnijdenis bij ontbreken van medische medewerking dan toch zou gebeuren op achterkamertjes onder veel ongunstiger omstandigheden dan in een ziekenhuis mogelijk is. Ook is het mogelijk, dat een verbod op besnijdenis bij mannen door velen strijdig zal worden geacht met het grondwettelijk vastgelegde recht op vrijheid van uitoefening van religie.

I. H. Go

* via http://medischcontact.nl kunt u inloggen op de website van Medisch Contact, rechts onderaan op de openingspagina staat onder het kopje E-MC hoe U kunt inloggen op meerdere sites van artsennet bijv. de KNMG.

** In dit abstract zijn alleen de meest pregnante opmerkingen opgenomen. De overige droegen zeker bij aan de geanimeerdheid en gedachtenvorming.
via http://medischcontact.nl kunt u inloggen op de website van Medisch Contact, rechts onderaan op de openingspagina staat onder het kopje E-MC hoe U kunt inloggen op meerdere sites van artsennet bijv. de KNMG.

Commentaar door Dr J. Prick:

Besnijdenis is of een godsdienstig ritueel of een stamgebruik (Afrika). Godsdienst is een menselijke creatie. Niet God heeft de mens geschapen, maar
de mens heeft God geschapen (Kuitert).Vandaar de vele godsdiensten.
In ons land is het belijden van een godsdienst vrij binnen vier muren.
Daarbuiten is iedere manifestatie afhankelijk van de toestemming van de
overheid. Godsdienst is een geloof, dus een subjectieve waarheid en
geen objectieve. Hij berust op de oorspronkelijke denkvorm van de mens
nl. de magische. Als kind is alles mogelijk: Sinter Klaas, sprookjes en sagen.
De ratio ontwikkelt zich pas omtrent het 6e levensjaar en dan kan er kritischer
worden gedacht. Godsdienst is voor zeer veel mensen een uitkomst in hun leven en daardoor van de allergrootste waarde.
Besnijdenis als godsdienstig ritueel kunnen wij hier niet toestaan als dit
buitenshuis gebeurt, tenzij het geschiedt om erger te voorkomen
Beschadiging van een gezond mens is hier geen acceptabel ritueel.