Verslag bijeenkomst 7 mei

Abstract voordracht: A.J.J.M. Rademakers, oogarts:
Maculadegeneratie: tussen hoop en vrees.

De staf van de afdeling oogheelkunde van het CWZ bestaat nu uit 7 oogartsen, 4 optometristen, 4 ortoptisten en 4 Technisch Oogheelkundig Assistenten.
Het basis oogheelkundig onderzoek bestaat uit visusmeting, oogdrukmeting en beoordeling van de media en de netvliezen.Aanvullend onderzoek bij nbetvliesafwijkingen door de oogarts is fluorescentieangiografie (fotografisch zichtbaar maken van arteriolen, venulen en exsudaten met behulp van contrast), echografie en OCT (Ocular Coherence Tomography), een tomografisch onderzoek met laserlicht met enorm oplossend vermogen.
Bij het ontstaan van maculadegeneratie spelen naast genetische factoren ook levenswijze als roken, hypertense, dieet en weinig lichaamsbeweging een rol.
Er zijn 2 vormen:
- een droge, langzaam verlopende met atrofie van de retina: niets aan te doen.
- een natte, snel verlopende vorm met vaatnieuwvorming en bloedingen onder het netvlies: wel therapie mogelijk.

Diagnose:
1. anamnese: oudere patiënt, centraal in het gezichtsveld een wazige plek zien.
2. Amslertest: beeld vervorming en later centraal scotoom.
3. Fluorescentieangiografie
4. OCT
Therapie: alleen bij de natte vorm van leeftijdsgebonden maculadegeneratie
Intravitreale injectie met VEGF (Vascular Endothelial Growth Factor)-remmers

Leeftijdsgebonden maculadegeneratie is een belangrijke oorzaak van slechtziendheid bij ouderen. In Nederland 60.000 patiënten. Kans: 14 % rond 65 jaar, 30% > 80 jaar. Kosten in NL door externe zorg, ongevallen etc. 200 miljoen Euro/ jaar.
Invloeden op ontstaan: erfelijke factoren, roken geeft bij bepaalde erfelijke vormen een 10x hogere kans. Multivitaminen geven een onzeker effect, effect van alcohol is onbekend.
De droge vorm begint met neerslag van drusen op het pigmentblad, dat het netvlies op zijn plaats houdt. Te droog netvlies: schrompeling en te vochtig subretinaal vocht. De natte vorm ontstaat door vaatnieuwvorming.
Het effect van VEGF remmers is pas na 2005 bekend.
Avastin (= bevacizumab, niet voor de behandeling van MD geregistreerd, toevallig ontdekt, dat bij oudere colonca. patiënten met de natte vorm van maculadegeneratie, het gezichtsvermogen beter werd, tijdens de systemische therapie van dit middel) kost 35 euro per injectie, na de 1e zijn aanvullend nog minstens 2 injecties nodig.
Lucentis (= ranibizumab, wel geregistreerd) kost 1250 euro per injectie.
Op theoretische basis zouden er van Avastin minder injecties nodig, omdat het molecuul groter is en het middel mogelijk langer in het oog aanwezig blijft.
De injecties gebeuren onder OK antisepsis, omdat infectie het grootste risico is. Patiënt wordt opgenomen op de dagverpleging.
Prognose met VEGF-remmers: 70 % gaat beter zien, 20% houdt de beginvisus, 10 % gaat slechter zien.
Systemische bijwerkingen (acute hypertensie, CVA, myocardinfarct, aneurysma A. iliaca, teenamputatie, overlijden) werden bij een retrospectiefonderzoek onder 1265 patiënten met 4303 injecties bij in totaal 18 patiënten (1,5%) gezien (geneesmiddelenbulletin 2008: 42: 36). De directe relatie met de medicatie is moeilijk te leggen, omdat het om een patiënten gaat in een zeer hoge leeftijdscategorie en deze risico,s vallen dan ook binne het verwachte leeftijdsrisico.
Meer informatie op www.cwz.nl, dan specialismen, dan oogheelkunde

I. H. Go